Kort

De Tweede Kamer heeft dinsdag 3 maart een motie aangenomen die het mogelijk moet maken om hbo-studenten een basisbeurs te geven wanneer zij een universitaire master volgen.

Hbo-studenten krijgen nu alleen een basisbeurs als zij een master aan een hogeschool kiezen. Universitaire studenten ontvangen daarentegen altijd een basisbeurs voor hun master, ongeacht of zij deze in het hbo of het wetenschappelijk onderwijs doen.

Geen geld

De rechter noemde de regels eerder al ‘niet helemaal sluitend’, maar liet het aan de politiek om ze aan te passen. Ook oud-onderwijsminister Robbert Dijkgraaf kon het niet uitleggen, maar die was op dat moment al demissionair. Zijn opvolger Eppo Bruins had er geen geld voor.

Nu er weer een nieuw kabinet is aangetreden, doet het CDA een poging. Kamerlid Jeltje Straatman vindt de regels onrechtvaardig en roept de regering op “een wetswijziging te verkennen die deze ongelijkheid wegneemt”. Haar motie kreeg dinsdag 146 van de 150 stemmen. Alleen de SGP en Mona Keijzer stemden tegen. (HOP, NB)

Het Nederlandse bedrijf Hardt hyperloop is failliet. Het bedrijf werd in 2016 opgericht door oud-leden van het Delftse Hyperloop-studententeam. Wat zijn de gevolgen voor het huidige dreamteam?

“Het is vooral jammer om te zien dat een speler in de hyperloopsector failliet gaat”, zegt teamcaptain Elise Terwogt. “Maar voor ons heeft het niet veel gevolgen. We hadden wel contact met Hardt, maar we zijn niet financieel betrokken. We staan er helemaal los van.”

De hyperloop is een futuristisch vervoersconcept – waarbij capsules ook wel ‘pods’ met enorme snelheid door vacuümbuizen bewegen. Het idee begon in 2015 als een uitdaging van Elon Musk voor studententeams en industrie. Hoe groot de hyperloopindustrie precies is, is moeilijk te zeggen volgens Terwogt. “Er zijn best wat spelers bezig. Aan de competitie komende zomer doen 34 teams van over de hele wereld mee.”

Het Delftse hyperloopteam is bezig met de laatste voorbereidingen van de presentatie van hun nieuwe ontwerp. “We bouwen elk jaar een nieuw prototype. Dit jaar hebben een model op ware grootte, waarmee we niet alleen op onze eigen baan, maar ook in het Europese hyperloopcentrum in Veendam kunnen gaan testen.”

De design reveal van het nieuwe ontwerp vindt donderdag 12 maart plaats in de Nieuwe Kerk in Delft.

Studenten en medewerkers van de TU Delft mogen op woensdag 18 maart bomen planten tussen onderwijsgebouw 35 en Freezone D, een groene strook in de buurt van het college van bestuur-kantoor. De universiteit organiseert die dag in het kader van Nationale Boomfeestdag namelijk het ‘TU Delft Tree Festival’.

TU’ers die een boom willen planten, kunnen zich online inschrijven voor twee tijdsblokken: een ochtendblok van 10.00 tot 11.30 uur en een middagblok van 12.00 uur tot 13.30 uur. De universiteit zorgt niet alleen voor de boom zelf, maar ook voor ander materiaal zoals een schop. Let op: er is een maximumaantal deelnemers.

Elk jaar kiest de TU een nieuwe plek op de campus uit voor Nationale Boomfeestdag. In 2025 zijn er bijvoorbeeld bomen geplant naar het Stud-gebouw (het ronde gebouw naast de aula) en het jaar daarvoor was het Berlage-plantsoen in de buurt van het Science Centrum aan de beurt.

Inschrijven kan via deze link

Een deel van de medewerkers van DUO staakt dinsdag 3 maart en sluit zich hiermee aan bij andere rijksambtenaren. De Landelijke Studentenvakbond steunt de staking, laat het weten in een persbericht.

Door de staking is DUO telefonisch wellicht minder goed bereikbaar. “Er zitten mensen bij de telefoon, zoals altijd. Het kunnen er wel iets minder zijn dan normaal”, zegt een DUO-woordvoerder.

Nullijn

“Staken is een recht”, vervolgt de woordvoerder. “Het is goed dat dat recht er is. We zijn als ambtenaren op de nullijn gezet en daar vindt vakbond FNV iets van. Sommige mensen geven nu gehoor aan de stakingsoproep.”

Aanleiding voor de staking is het feit dat rijksambtenaren geen salarisverhoging krijgen, waardoor ze de inflatie zelf moeten opvangen. Dit was een van de manieren waarop het vorige kabinet wilde bezuinigen op de kosten van de overheid.

Het blijft niet bij één actiedag. De FNV en de andere vakbonden willen 14 april een grote demonstratie in Den Haag houden. De komst van het nieuwe kabinet verandert daar vooralsnog weinig aan. (HOP, BB/ Delta)

Zorg voor elkaar. Die boodschap staat centraal in een intranetbericht van het College van Bestuur (CvB) over het opgelaaide geweld in het Midden-Oosten, ‘de aanvallen van de VS en Israël op Iran’ en ‘de raketaanvallen van Iran in de regio’.

“De beelden van geweld, vernietiging en slachtoffers raken ons diep”, schrijft het CvB. “Onze gedachten gaan uit naar onze studenten en collega’s die persoonlijke banden hebben met mensen in de getroffen gebieden. We realiseren ons dat deze situatie hevige gevoelens oproept bij veel studenten en collega’s in onze gemeenschap. Wij leven mee met allen die in angst en grote onzekerheid verkeren.”

Begeleiding aanwezig

Het CvB benadrukt dat studenten en medewerkers die direct of indirect geraakt worden er niet alleen voor staan. Er is ‘studie- of werkgerelateerde begeleiding, mentale ondersteuning, het gesprek met een vertrouwenspersoon, of het samen zoeken naar passende oplossingen binnen bestaande onderwijs- en werkafspraken’.

Het bestuur vraagt om oog voor elkaar: “Vraag misschien wat vaker hoe het is aan collega’s of (mede)studenten waarvan je weet dat zij zorgen hebben. Geef elkaar de ruimte om zorgen te uiten. Wees betrokken en belangstellend. Kleine gebaren doen vaak al zoveel goed.”

In het bericht zegt het CvB ook alert te zijn op de veiligheid van studenten en medewerkers die namens de TU Delft in landen zijn waar nu geweld heerst. Dat heeft ‘de volle aandacht’.

By Saskia Bonger

Een lid van de extreemrechtse Groot-Nederlandse Studentenvereniging in Nijmegen is vorige week veroordeeld tot twee jaar cel, waarvan één jaar voorwaardelijk, voor verboden wapenbezit.

De student werd afgelopen zomer aangehouden op verdenking van het voorbereiden van een terroristische aanslag. Bij een pand vlak bij zijn woning werden wapens en munitie aangetroffen. Volgens de student had hij deze wapens alleen in bezit omdat hij een fascinatie heeft voor wapens en hun werking, maar de rechter ging daar niet in mee. Het bezit van wapens zonder een vergunning brengt een groot en onaanvaardbaar risico met zich mee, stelde de rechter. De rechter vindt het ook zorgelijk dat de student over ‘de kennis en de vaardigheden beschikte om diverse soorten munitie zelf te vervaardigen’.

‘Radicaliseringsproces’

De denkbeelden van de student hebben meegespeeld in het vonnis. De reclassering, die advies uitbracht, noemde de radicalisering van de student zorgwekkend en sprak van een ‘flinterdunne lijn’ tussen het activisme van de student en extremisme. De 25-jarige man is lid van de omstreden Groot-Nederlandse Studentenvereniging en van de nationalistische Geuzenbond, een extreemrechtse jongerenorganisatie. Beide organisaties pleiten onder andere voor het samengaan van Nederland en Vlaanderen in één natiestaat: ‘Dietsland’.

De jongerenorganisaties verwijzen regelmatig naar extremistisch gedachtegoed, schrijft de Volkskrant, onder meer door het tonen van de Prinsenvlag (die ook door de NSB werd gebruikt) en het maken van het zogenoemde OK-teken, dat in neonazi kringen geldt als een ‘white power’-teken. (HOP, NB)

Wat heb je aan innovatieve nieuwe materialen als ze niet gebruikt mogen worden? Het nieuwe BioBuild Lab in The Green Village van de TU Delft moet daar verandering in brengen. De bouw startte deze week.

De bouwsector is enorm vervuilend. Biobased of hernieuwbare biologische materialen, die afkomstig zijn uit de natuur en binnen een mensenleven teruggroeien, moeten uitkomst bieden. Maar hoe goed zijn deze materialen in praktijk? In de nieuwe testfaciliteit moet dat duidelijk worden.

Bouwkundestudenten en -onderzoekers, en externe partijen kunnen er vanaf eind 2026 terecht voor experimenten, certificeringstests en het bouwen van schaalmodellen. Daarnaast is het gebouw zelf ook onderdeel van een experiment waarbij hernieuwbare biologische materialen direct in praktijk getest worden. (EH)

Wetenschapsfinancier NWO kent Vici-beurzen toe aan 39 vooraanstaande onderzoekers. Van alle aanvragen wordt 10 procent gehonoreerd. Delft sleept net als de VU en Wageningen vier beurzen in de wacht.

De Vici-beurs van maximaal 1,5 miljoen euro is bedoeld voor ‘zeer ervaren’ wetenschappers. Met het geld kunnen ze hun onderzoeksgroep verder uitbouwen en vernieuwend onderzoek doen.

De winnaars doen onderzoek naar zeer uiteenlopende onderwerpen. Bijvoorbeeld naar verborgen virussen in insecten, naar prostaatkanker en naar de zogeheten ‘welzijnsmuur’: mensen met weinig geld die geen gebruikmaken van overheidsdiensten zoals toeslagen, terwijl ze daar wel recht op hebben.

10 procent toegekend

Van de 384 vooraanmeldingen die NWO voor Vici-ronde 2025 binnenkreeg wordt 10 procent gehonoreerd – 2 procentpunt minder dan vorig jaar. Er gaan 18 beurzen naar vrouwen en 21 naar mannen.

In Delft gaat het om drie projecten om het onzichtbare zichtbaar te maken en een onderzoek om uiteindelijk grote quantumnetwerken te kunnen maken:

Experimenteel astronoom Akira Endo (EWI) werkt aan een nieuw instrument voor een telescoop in Chili, om te ontrafelen hoe materie samenklonterde en hoe de eerste sterren ontstonden.
Arjen Jakobi (Bionanoscience) ontwikkelt nieuwe beeldvormingstechnieken om stap voor stap te volgen hoe onze cellen zich beschermen tegen gevaarlijke bacteriën.
Hoe vormen cellen een menselijk orgaan? Dat gaat David Maresca (Imaging Physics) onderzoeken met ultrageluidsgolven.
Tim Taminiau (QuTech) wil een nieuw type quantumbits bouwen op basis van siliciumcarbide, om eeuwigdurende verstengelde knooppunten te maken en uiteindelijk grote quantumnetwerken te maken.

De Vici-beurzen horen, samen met de Veni- en Vidi-beurzen, bij het NWO-Talentprogramma. Ze zijn bedoeld voor wetenschappers op verschillende momenten in hun carrière.

HOP, Hein Cuppen

Woensdag is de aardwarmtecentrale van Geothermie Delft officieel in gebruik genomen. Een deel van de campus en drie DUWO studentenflats (Mijnbouwplein, Stieltjesweg en Michiel de Ruyterweg) worden vanaf nu verwarmd met heet water uit de bodem.

Graafwerkzaamheden voor de aanleg van een aardwarmtenet. (Foto: Nikita Ham)

“Met dit weer een warmtebron openen”, lacht Maaike Zwart, wethouder Duurzaamheid gemeente Delft op de zonnige woensdagmiddag bij de aardwarmtecentrale op de campus. Er volgt geen symbolische druk op een knop, geen champagne of een juichende menigte. Het handjevol journalisten dat is komen opdagen, krijgt geen toegang tot de centrale. Voor het gebouw waar het persprogramma plaatsvindt, is weinig te zien. Terwijl er toch echt iets fascinerends plaatsvindt onder onze voeten: water van 78 graden wordt van een diepte van zo’n 2 kilometer uit de bodem omhooggepompt. Een duurzame manier om de campus en drie studentencomplexen te verwarmen. “En betaalbaar”, benadrukt Zwart. “Dat kan ik als wethouder zonder te knipperen zeggen.”

TU Delft gebouwen en studentencomplexen aangesloten op aardwarmte. (Beeld: CRE/TU Delft)

Gelukkig is het mogelijk een paar wijken verderop, in Buitenhof, naar de graafwerkzaamheden te kijken. Lange pijpen liggen klaar om de grond in te gaan. Mannen met oranje vestjes zijn druk in de weer met het graven van sleuven. Hier wordt al de volgende wijk klaargestoomd voor aansluiting op het aardwarmtenet. Binnenkort zullen zo nog eens 6000 huurwoningen worden aangesloten, uiteindelijk moeten dat er 15 duizend worden.

De Delftse aardwarmtecentrale moet niet alleen als warmtebron maar ook als bron van wetenschappelijke data dienen. Zo hoopt de universiteit bij te dragen aan het vergaren van kennis, ook voor inzet van geothermie op andere plaatsen in Nederland. Tot nu toe wordt geothermie vooral ingezet in glastuinbouw, maar nieuwe metingen moeten inzicht geven in hoe aardwarmte zo efficiënt, betrouwbaar en duurzaam mogelijk breder ingezet kan worden. “Voor nieuwbouw is geothermie minder interessant”, aldus directeur NetVerder Koen Verbogt. “Die woningen zijn beter geïsoleerd. Juist de oudere, minder goed geïsoleerde woningen met een collectief warmtenet profiteren veel van gebruik van aardwarmte.”

Het Delftse geothermie project in overzicht. (Illustratie: Stephan Timmers)