# Geen eenvoudige toekomst: waarom Iraniërs politieke whiplash moeten weerstaan
**Source**: https://delta.tudelft.nl/article/geen-eenvoudige-toekomst-waarom-iraniers-politieke-whiplash-moeten-weerstaan
**Parent**: https://delta.tudelft.nl/opinie
[Opinie](https://delta.tudelft.nl/opinie)
Ingezonden brief
# Geen eenvoudige toekomst: waarom Iraniërs politieke whiplash moeten weerstaan
Er is geen eenvoudige of pijnloze weg vooruit voor Iran, schrijft Mahsa Sajedi in deze ingezonden brief. Ze hoopt dat haar mede-Iraniërs, zeker die op de campus, zich zullen onthouden van zwart-witdenken en dieper zullen kijken naar deze complexe kwestie.
Opinie
[6 maart 2026](https://delta.tudelft.nl/article/geen-eenvoudige-toekomst-waarom-iraniers-politieke-whiplash-moeten-weerstaan)
12:22
Share
[LinkedIn](https://www.linkedin.com/shareArticle?mini=true&url=https%3A%2F%2Fdelta.tudelft.nl%2Farticle%2Fgeen-eenvoudige-toekomst-waarom-iraniers-politieke-whiplash-moeten-weerstaan "LinkedIn")
[Bluesky](https://bsky.app/intent/compose?text=https%3A%2F%2Fdelta.tudelft.nl%2Farticle%2Fgeen-eenvoudige-toekomst-waarom-iraniers-politieke-whiplash-moeten-weerstaan "Bluesky")
[Email](mailto:?subject=Geen%20eenvoudige%20toekomst%3A%20waarom%20Irani%C3%ABrs%20politieke%20whiplash%20moeten%20weerstaan&body=https%3A%2F%2Fdelta.tudelft.nl%2Farticle%2Fgeen-eenvoudige-toekomst-waarom-iraniers-politieke-whiplash-moeten-weerstaan "Email")
[Kopieer link](https://delta.tudelft.nl/article/geen-eenvoudige-toekomst-waarom-iraniers-politieke-whiplash-moeten-weerstaan "Kopieer link")
Teheran in 2010. (Foto: Mahsa Sajedi)\
Al decennialang hebben Iraniërs te maken met marteling, executies, censuur en systemische onderdrukking door het islamitische regime. Families hebben geliefden verloren door massale repressie. Studenten en activisten zijn spoorloos verdwenen in gevangenissen. Dit zijn geen abstracte politieke klachten; het zijn doorleefde, generatie-overstijgende trauma’s.
Het is volkomen begrijpelijk dat zulke langdurige onrechtvaardigheid woede oproept. Na verloop van tijd verhardt die woede. Ze houdt op naar hervorming te zoeken en begint te verlangen naar een totale breuk: de volledige vernietiging van het systeem dat het leed heeft veroorzaakt.
Als iemand die vurig verlangt naar regimeverandering in Iran, begrijp ik deze impuls maar al te goed. Maar de geschiedenis herinnert ons eraan dat een breuk op zichzelf geen vrijheid garandeert.
##### **Wanneer repressie reactie oproept**
Politiek trauma leidt vaak tot wat men ideologische whiplash zou kunnen noemen. Wanneer een samenleving te lang onder één vorm van autoritarisme heeft geleefd, wordt zij vatbaar voor het omarmen van elke kracht die sterk genoeg lijkt om dat autoritarisme te vernietigen.
Iran heeft deze les al eerder geleerd. Onder koning Mohammad Reza Pahlavi werd dissidentie neergeslagen en politieke oppositie gesmoord. Veel Iraniërs, uit allerlei ideologische hoeken, verenigden zich rond één gedeeld doel: een einde maken aan de dictatuur. Toch gaf de revolutie van 1979 uiteindelijk Ruhollah Khomeini de macht, waarmee het ene autoritaire systeem werd vervangen door een ander, dit keer veel erger.
De revolutie werd niet gedreven door een verlangen naar theocratie. Ze werd gedreven door uitputting en het geloof dat bijna alles beter zou zijn dan wat er was. De geschiedenis laat zien hoe gevaarlijk dat geloof kan zijn.
##### **De emotionele aantrekkingskracht van harde oppositie**
Vandaag de dag voelen veel Iraniërs, vooral in de diaspora, zich aangetrokken tot compromisloze buitenlandse beleidsstandpunten tegen het islamitische regime. De emotionele logica is begrijpelijk. Als een regime je volk heeft geterroriseerd, kan elke actor die het hardste tegen dat regime lijkt te zijn, voelen alsof die jouw belangen verdedigt.
Maar geopolitiek werkt niet op basis van emotionele solidariteit. Staten handelen op basis van strategische berekening. De Verenigde Staten steunden de Sjah toen dat paste binnen hun regionale prioriteiten. Ze hebben elders ook autoritaire regeringen gesteund wanneer dat hen uitkwam. Sancties, zelfs wanneer ze worden gepresenteerd als instrumenten van bevrijding, verzwakken vaak eerst de samenleving voordat ze de machthebbers raken. Ze verkleinen de middenklasse, tasten het maatschappelijk middenveld aan en geven hardliners een externe vijand om de schuld te geven.
Deze realiteit erkennen betekent niet dat je het verlangen naar regimeverandering moet opgeven. Het betekent dat je moet erkennen dat externe druk zelden wordt ontworpen met het welzijn van gewone Iraniërs als primair doel.
##### **Trauma en de verleiding van sterke mannen**
Er is nog een ander risico dat eerlijke reflectie verdient: langdurig religieus autoritarisme kan seculiere, nationalistische sterkemannenpolitiek doen lijken op iets moderns, doortastends, zelfs bevrijdends, puur door contrast.
Wereldwijd hebben samenlevingen die uit onderdrukking komen soms het ene starre systeem vervangen door een ander. Revoluties hebben nieuwe elites aan de macht gebracht die op andere manieren de macht centraliseren. De esthetiek verandert, maar de drang tot dominantie blijft.
De toekomst van Iran zou niet moeten slingeren van theocratie naar persoonsgedreven populisme, noch van religieus absolutisme naar gemilitariseerd nationalisme. Dat is geen democratische transformatie. Het is politieke rebranding.
##### **Nuance is geen verraad**
In gepolariseerde tijden wordt nuance vaak gezien als zwakte. Als je het islamitische regime bekritiseert, wordt verwacht dat je elke kracht steunt die zich ertegen verzet. Als je de logica van oorlog in twijfel trekt, loop je het risico als apologeet te worden bestempeld. Dit zwart-witdenken, vooral de aanname dat oorlog met Iran onvermijdelijk bevrijding zal brengen, is diep verontrustend.
Het is mogelijk en noodzakelijk om meerdere waarheden tegelijk vast te houden: het islamitische regime is een terroristische organisatie; buitenlandse mogendheden volgen strategische belangen, geen bevrijdingsprojecten; en oorlog treft vaak eerst de gewone burgers.
##### **Weigeren om een schaakstuk te zijn**
Een land met meer dan 90 miljoen inwoners kan het zich niet veroorloven dat zijn toekomst voornamelijk wordt bepaald door externe electorale cycli of regionale machtsstrijd. Nuance aanmoedigen betekent niet gerechtvaardigde woede temperen. Het betekent ervoor zorgen dat die woede Iran niet van de ene geconcentreerde macht in de andere duwt.
Er is geen gemakkelijke oplossing voor Iran. Maar er is een verschil tussen verandering die voortkomt uit eigen handelen en verandering die wordt gedreven door reactie. Als een Australisch-Iraniër die nu in Nederland woont, hoop ik op bevrijding van het islamitische regime en op kritisch denken bij mijn mede-Iraniërs en bij burgers overal ter wereld. Ik hoop vooral dat mijn mede-Iraniërs op de campus zwart-witdenken vermijden en dieper kijken naar deze complexe kwestie.
**Mahsa Sajedi** is een Australisch-Iraanse docent en onderwijsadviseur aan de TU Delft. Ze komt uit een – naar eigen zeggen – trotse familie van politieke activisten die strijden voor vrijheid van de wrede onderdrukking door het islamitische regime in Iran.
Schrijver
Opinie
Heb je een vraag of opmerking over dit artikel?
[opinie.delta@tudelft.nl](mailto:opinie.delta@tudelft.nl?subject=Geen eenvoudige toekomst: waarom Iraniërs politieke whiplash moeten weerstaan&body=https://delta.tudelft.nl/article/geen-eenvoudige-toekomst-waarom-iraniers-politieke-whiplash-moeten-weerstaan "mailto:opinie.delta@tudelft.nl?subject=Geen eenvoudige toekomst: waarom Iraniërs politieke whiplash moeten weerstaan&body=https://delta.tudelft.nl/article/geen-eenvoudige-toekomst-waarom-iraniers-politieke-whiplash-moeten-weerstaan")
#### Lees meer
### [Grootschalige protesten op universiteiten in Iran: ‘Moed en vastberadenheid’](https://delta.tudelft.nl/article/grootschalige-protesten-op-universiteiten-in-iran-moed-en-vastberadenheid)
[25 februari 2026](https://delta.tudelft.nl/article/grootschalige-protesten-op-universiteiten-in-iran-moed-en-vastberadenheid)
### [‘Mijn lichaam is hier, maar mijn gedachten zijn in Iran’](https://delta.tudelft.nl/article/mijn-lichaam-is-hier-maar-mijn-gedachten-zijn-in-iran)
[26 januari 2026](https://delta.tudelft.nl/article/mijn-lichaam-is-hier-maar-mijn-gedachten-zijn-in-iran)
### [Herdenking voor gedode demonstranten in Iran: ‘Laat hun stem gehoord worden’](https://delta.tudelft.nl/article/herdenking-voor-gedode-demonstranten-in-iran-laat-hun-stem-gehoord-worden)
[19 januari 2026](https://delta.tudelft.nl/article/herdenking-voor-gedode-demonstranten-in-iran-laat-hun-stem-gehoord-worden)
Comments are closed.