# Nieuwe kabinet ‘in beperkte mate’ goed voor wetenschap

**Source**: https://delta.tudelft.nl/article/nieuwe-kabinet-in-beperkte-mate-goed-voor-wetenschap
**Parent**: https://delta.tudelft.nl/buiten-de-campus

Share

[LinkedIn](https://www.linkedin.com/shareArticle?mini=true&url=https%3A%2F%2Fdelta.tudelft.nl%2Farticle%2Fnieuwe-kabinet-in-beperkte-mate-goed-voor-wetenschap "LinkedIn")
[Bluesky](https://bsky.app/intent/compose?text=https%3A%2F%2Fdelta.tudelft.nl%2Farticle%2Fnieuwe-kabinet-in-beperkte-mate-goed-voor-wetenschap "Bluesky")
[Email](mailto:?subject=Nieuwe%20kabinet%20%E2%80%98in%20beperkte%20mate%E2%80%99%20goed%20voor%20wetenschap&body=https%3A%2F%2Fdelta.tudelft.nl%2Farticle%2Fnieuwe-kabinet-in-beperkte-mate-goed-voor-wetenschap "Email")
[Kopieer link](https://delta.tudelft.nl/article/nieuwe-kabinet-in-beperkte-mate-goed-voor-wetenschap "Kopieer link")

Het Centraal Planbureau heeft het coalitieakkoord van D66, CDA en VVD onder de loep genomen. Ook onderwijs en onderzoek komen ter sprake in een [analyse](https://www.cpb.nl/publicatie/analyse-coalitieakkoord-2026-2030) die vrijdag naar buiten is gebracht.

De drie partijen willen de uitgaven aan onderwijs en onderzoek met 1,5 miljard euro verhogen. Dat geld wordt over allerlei posten verdeeld en daarover komen nu iets meer details naar buiten.

Aan gratis schoolfruit willen ze bijvoorbeeld 100 miljoen euro besteden. Dat neemt een hap uit het budget. De meeste andere bedragen, zoals de verhoging van de basisbeurs voor uitwonenden, zijn nog ongewis.

Volgens het CPB stijgt de financiering van hogescholen en universiteiten en laten de partijen ook het Fonds Onderzoek en Wetenschap aan de universiteiten terugkeren. Alleen is het prijskaartje nog niet bekend.

##### **Beperkte mate**

Maar één conclusie trekken de rekenmeesters al: “Het coalitieakkoord stimuleert in beperkte mate wetenschappelijk onderzoek.”

Tegenover de uitgaven aan de universitaire wetenschap staat bijvoorbeeld een (kleinere) bezuiniging op de academische ziekenhuizen, die daardoor misschien minder aan onderzoek en scholing kunnen doen.

Daarnaast maakt het komende kabinet geld vrij voor een [Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie](https://www.nadi.nl/), dat veelbelovende technologie moet helpen doorbreken. “Dit geeft echter slechts een tijdelijke extra impuls aan innovatie”, waarschuwt het CPB.

##### **Defensiemiddelen**

De coalitie heeft nog meer plannen voor kennis en innovatie. De research & development van bedrijven krijgt bijvoorbeeld een duwtje in de rug dankzij een aangekondigde technologiestrategie. Maar dit leidt kennelijk niet tot een jubelstemming bij het CPB.

Voor defensie gaat de geldkraan open, maar het is nog raden wat daarmee gaat gebeuren. Een deel van de extra defensiemiddelen is weliswaar bedoeld voor onderwijs en innovatie, maar ook dat voornemen moet nog uitgewerkt worden.

##### **Kans op diploma**

En het geld voor onderwijs? De hogere uitgaven zullen de kwaliteit stimuleren, voorspelt het CPB, ‘waardoor de kans toeneemt dat leerlingen en studenten een startkwalificatie of een hbo-/wo-diploma behalen’.

Maar economisch gezien zijn sommige voorgenomen uitgaven minder effectief. Neem het gratis schoolfruit. Nu betalen de meeste ouders zelf voor het mandarijntje dat hun kind tussen de middag eet, straks doet de overheid dat. Zo gaat het ook met de hogere basisbeurs: als de overheid niet betaalt, halen studenten het geld wel ergens anders vandaan.

Hetzelfde probleem ziet het CBP bij een ‘leven lang ontwikkelen’, oftewel nascholing en bijscholing. De kans bestaat dat de overheid gaat betalen voor onderwijs dat mensen toch wel zouden volgen.

##### **Engelstalig onderwijs**

Het CPB zegt overigens niets over de ommezwaai op het gebied van Engelstalig onderwijs, waar de nieuwe coalitie weer ruimte voor geeft. Er zouden strengere regels komen voor Engelstalige opleidingen en sommige zouden weer Nederlandstalig moeten worden, maar deze plannen worden geschrapt.

Dit betekent dat universiteiten en hogescholen weer makkelijker buitenlandse studenten kunnen aantrekken. Een deel van die studenten blijft na afstuderen in Nederland, wat in theorie goed zou moeten zijn voor de tekorten op de arbeidsmarkt.

*HOP, Bas Belleman*

#### Hoe voorspel je de opbrengst van kennis?

Over het kabinetsplan om 1,5 miljard euro extra in onderwijs en onderzoek te steken kan het CPB eigenlijk alleen zeggen dat daardoor het ‘menselijk kapitaal’ toeneemt. Dat is goed voor de economie, denkt het planbureau, maar hoe goed precies weet het bij gebrek aan een model niet.

SEO Economisch Onderzoek heeft nu op verzoek van het ministerie van Onderwijs in kaart gebracht hoeveel wetenschappelijke kennis er al is over het rendement van onderwijs en onderzoek. Demissionair minister Moes stuurde het [resultaat](https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-onderwijs-cultuur-en-wetenschap/documenten/rapporten/2025/11/14/bijlage-seo-onderzoeksrapport-slimme-investeringen) afgelopen dinsdag naar de Tweede Kamer. SEO denkt dat het mogelijk is om in twee jaar tijd een eerste model te bouwen.

##### Kanttekening

SEO plaatst wel een kanttekening. Onderwijs levert niet alleen economische groei op, maar heeft ook andere maatschappelijke voordelen. De Onderwijsraad zette die ook al eens op een rijtje. Enkele voorbeelden: gezonder gedrag, een kleinere kans om ziek te worden, minder tienerzwangerschappen en minder criminaliteit.

SEO vindt daarom dat het voorspellen van economische groei een opstapje moet zijn naar een breder model. Er moet ook meer inzicht komen in de waarde van onderwijs en onderzoek voor wat wel de ‘brede welvaart’ wordt genoemd. (*HOP, Olmo Linthorst*)

HOP
 [Hoger Onderwijs Persbureau](https://delta.tudelft.nl/over-delta)  

Heb je een vraag of opmerking over dit artikel?

[redactie@hogeronderwijspersbureau.nl](mailto:redactie@hogeronderwijspersbureau.nl?subject=Nieuwe kabinet ‘in beperkte mate’ goed voor wetenschap&body=https://delta.tudelft.nl/article/nieuwe-kabinet-in-beperkte-mate-goed-voor-wetenschap "mailto:redactie@hogeronderwijspersbureau.nl?subject=Nieuwe kabinet ‘in beperkte mate’ goed voor wetenschap&body=https://delta.tudelft.nl/article/nieuwe-kabinet-in-beperkte-mate-goed-voor-wetenschap")

#### Lees meer

### [Verenigingen ontevreden over renteplafond op studieschuld: ‘Nul procent was morele belofte’](https://delta.tudelft.nl/article/verenigingen-ontevreden-over-renteplafond-op-studieschuld-nul-procent-was-morele-belofte)

[6 februari 2026](https://delta.tudelft.nl/article/verenigingen-ontevreden-over-renteplafond-op-studieschuld-nul-procent-was-morele-belofte)

### [Kamer krijgt ‘zwartboek’ met gevolgen onderwijsbezuinigingen](https://delta.tudelft.nl/article/kamer-krijgt-zwartboek-met-gevolgen-onderwijsbezuinigingen)

[3 februari 2026](https://delta.tudelft.nl/article/kamer-krijgt-zwartboek-met-gevolgen-onderwijsbezuinigingen)

### [TU Delft en UNL positief over coalitieakkoord](https://delta.tudelft.nl/article/eerste-reacties-tu-delft-en-unl-positief-over-coalitieakkoord)

[2 februari 2026](https://delta.tudelft.nl/article/eerste-reacties-tu-delft-en-unl-positief-over-coalitieakkoord)

Comments are closed.