De Jonge Akademie slaat alarm om macht techbedrijven in onderwijs
Source: https://delta.tudelft.nl/article/de-jonge-akademie-slaat-alarm-om-macht-techbedrijven-in-onderwijs Parent: https://delta.tudelft.nl/dossiers
Share
LinkedIn Bluesky Email Kopieer link
Technologie is niet meer weg te denken uit het hoger onderwijs: studenten, onderzoekers en administratief personeel maken steeds meer gebruik van digitale platforms. Maar de digitale infrastructuur van hogescholen en universiteiten wordt vaak uitbesteed aan bedrijven. Dit brengt de nodige risico’s met zich mee, waarschuwt De Jonge Akademie. Dit genootschap van relatief jonge topwetenschappers pleit daarom voor een ‘fundamentele koerswijziging’.
Techbedrijven verzamelen persoonsgegevens en andere data en het is lang niet altijd duidelijk waar die precies terechtkomen. Ook studenten moeten geregeld hun persoonsgegevens delen als ze gebruikmaken van onderwijs- en examensoftware.
Grip verliezen
Doordat instellingen de ontwikkeling en het beheer van digitale systemen vaak uitbesteden, dreigen ze de grip te verliezen. Ze hebben zelf te weinig technologische kennis in huis en kunnen daardoor ook niet ingrijpen wanneer er iets misgaat. Dit maakt hen kwetsbaar voor een zogenaamde vendor lock-in: het overstappen naar een andere leverancier wordt vrijwel onmogelijk.
‘Onderwijsinstellingen hebben een zorgplicht om een veilig digitaal ecosysteem te borgen’
Dit gaat in tegen de kernwaarden van de wetenschap, zoals autonomie, verantwoordelijkheid, en academische vrijheid, vindt De Jonge Akademie. Onderwijsinstellingen hebben volgens haar een zorgplicht “om een veilig digitaal ecosysteem voor hun medewerkers en studenten te borgen”.
Ethisch
De Jonge Akademie raadt onderwijsinstellingen daarom aan om bij het kiezen van ict-toepassingen minder op kosten en gebruiksgemak te letten, maar vooral te kijken naar de ethische consequenties. “Individuele vrijheid, het recht op privacy en de duurzame autonomie van wetenschappelijke instellingen” dienen centraal te staan. Instellingen moeten meer samenwerken en transparant zijn bij belangrijke beslissingen.
Lees ook
Het manifest waarschuwt ook voor het gebruik en de ontwikkeling van AI-technologieën. Bij het trainen van AI-modellen is vaak niet duidelijk welke gegevens worden gebruikt om het model te voeden en evenmin hoe dat in zijn werk gaat. Daarom vraagt De Jonge Akademie om heldere regels.
Open brief
De Jonge Akademie is niet de enige die zich zorgen maakt om de opkomst van AI: vorige week verscheen er een open brief waarin het hoger onderwijs wordt opgeroepen om kritisch te zijn met het invoeren van AI-technologieën. Er staan inmiddels zo’n vijfhonderd handtekeningen onder, van onder anderen studenten, docenten, onderzoekers en hoogleraren, ook van de TU Delft.
Ze maken zich zorgen om het kritisch denkvermogen van studenten, maar ook om ‘de waarden van ecologische duurzaamheid, menselijke waardigheid, pedagogische waarborging, data-privacy, wetenschappelijke integriteit, en democratie’.
HOP, Naomi Bergshoeff
Lees ook
HOP Hoger Onderwijs Persbureau
Heb je een vraag of opmerking over dit artikel?
redactie@hogeronderwijspersbureau.nl
Lees meer
‘Ook bij open source blijft er spanning tussen openheid en controle’
‘Big tech is niet gebaat bij fatsoenlijk functionerende maatschappijen’
‘Universiteiten moeten ict en data weer in eigen hand nemen’
Comments are closed.